co to jest arytmia serca

Co to jest arytmia serca?

W ciągu doby nasze serce naturalnie zmienia swój rytm. Łomocze, potyka się lub niemal zamiera. To może być skutek silnych emocji, ale też oznaka choroby. Arytmia serca może być objawem miażdżycy, astmy, nadciśnienia, nadczynności tarczycy i niedoborów niektórych pierwiastków.

Spokojne, zdrowe serce bije miarowo, jakby w takt uderzeń chronometru. Ten nieprzerwany rytm utrzymuje węzeł zatokowy. To właśnie tu powstają impulsy elektryczne, dzięki którym komory serca kurczą się i tłoczą krew do wszystkich narządów naszego ciała. Gdy wytwarzanie impulsów elektrycznych poruszających sercem jest zakłócane, serce zaczyna gubić naturalny rytm.

Arytmia jest to zaburzenie pracy serca polegające na jej przyśpieszeniu, zwolnieniu lub nieregularności. Czasami arytmia serca jest banalnym problemem, jednak nierzadko związana z poważnymi konsekwencjami, nawet zagrażającymi życiu. Arytmia spowodowana jest najczęściej chorobą niedokrwienną serca, chorobą zastawek serca, przez nadciśnienie tętnicze, zwyrodnieniem serca, wadami wrodzonymi, zaburzeniami poziomu elektrolitów („soli mineralnych”) we krwi lub przedawkowaniem leków. Groźna arytmia powstaje także na podłożu genetycznym – tzw kanałopatie.

Arytmia serca może być napadowa (pojawia się okresowo) lub długotrwała (utrzymująca się przez długi czas). Wraz z wiekiem zwiększa się ryzyko wystąpienia arytmii. Jest ono wielokrotnie większe u osób z tzw. czynnikami ryzyka, do których zaliczamy: palenie papierosów, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, podwyższony poziom cholesterolu, występowanie chorób serca u członków rodziny (rodzice, rodzeństwo).

Na rytm serca wpływa wiele czynników, które mogą go zwalniać, przyspieszać albo powodować nieprawidłowe powstawanie lub przewodzenie się impulsów.
Za punkt odniesienia przyjmuje się stan spoczynku, kiedy nie jesteśmy w trakcie wysiłku, ani głębokiego relaksu i nie działają na nas czynniki takie jak stres czy emocje.

Prawidłowo, bez wykonywania wysiłku, serce pracuje miarowo (równo) z częstością od 60 do 100 uderzeń na minutę. U osób zdrowych będzie ono wykonywać około 60 uderzeń na minutę w spoczynku, przy niewielkich wysiłkach około 100 uderzeń na minutę, przy dużych wysiłkach (gimnastyka) około 130 uderzeń na minutę, a przy bardzo dużych wysiłkach (np. forsowne bieganie) nawet 180 uderzeń na minutę i więcej.

Serce pracuje, bijąc z częstotliwością 60–80 uderzeń na minutę. W nocy, gdy odpoczywamy, ich częstotliwość słabnie i zmniejsza się do 60–40. Gdy pracujemy fizycznie lub zdenerwujemy się, serce przyspiesza do 90–120 uderzeń na minutę. Forsowny wysiłek może doprowadzić nawet do 170–180 uderzeń. Bywa jednak, że serce przyspiesza lub zwalnia bez widocznych powodów. Wtedy mówimy o arytmii serca. Nie jest ona chorobą samą w sobie, ale objawem różnych schorzeń serca albo ogólnoustrojowych. Do arytmii może prowadzić m.in. miażdżyca naczyń wieńcowych, zapalenie mięśnia sercowego, wady zastawek, astma, nadciśnienie tętnicze, niedobór potasu, magnezu czy wapnia w organizmie, nadczynność tarczycy, długotrwała wysoka gorączka, stres czy zażywanie niektórych leków. Warto także pamiętać, że zaburzenia rytmu mogą się pojawić również po nadużyciu alkoholu, kawy, a nawet mocnej herbaty.

W pewnych sytuacjach zamiast węzła zatokowego kontrolę nad pracą serca przejmują inne jego komórki. Wtedy pojawiają się sporadyczne dodatkowe skurcze, których albo wcale nie odczuwamy, albo powodują tylko niewielkie dolegliwości. Możemy czuć szarpnięcia w okolicy serca, przelewanie się czegoś za mostkiem lub dławienie w klatce piersiowej. Sensacje te zwykle trwają krótko i same ustępują, ale mają tendencje do nawracania. Arytmia nie zawsze jest patologią. Tzw. niemiarowość oddechową miewają dzieci i młodzież w okresie pokwitania (ich tętno przyśpiesza w czasie wdechu, a znacznie zwalnia w czasie wydechu).

UWAGA! U osób uprawiających sport serce może pracować wolniej i uderzać około 40-50 razy na minutę (podczas spoczynku) i jest to prawidłowe. W czasie snu serce oczywiście pracuje trochę wolniej, niż w ciągu dnia. Wiele leków ma wpływ na czynność serca np. beta-blokery, większość antagonistów wapnia (leki często stosowane w chorobach serca). Niektóre powodują zwolnienie pracy serca, a inne, np. leki rozkurczające oskrzela stosowane w astmie, przyśpieszają pracę serca.

Serce może bić zbyt szybko (tachykardia) albo zbyt wolno (bradykardia). Zaburzenie rytmu zaś jest albo miarowe (serce bije zawsze w jednym rytmie, np. za szybko), albo niemiarowe (bije nieregularnie). Cykliczną pracę serca wywołują impulsy elektryczne wysyłane przez naturalny rozrusznik, jakim jest węzeł zatokowy położony w prawym przedsionku. Z tego miejsca prąd elektryczny najpierw obejmuje przedsionki, a potem komory, umożliwiając im naprzemienną pracę. Krew z przedsionków przez zastawki (trójdzielna i dwudzielna) trafia do komór. Gdy obie komory napełnią się krwią, znowu powstaje bodziec elektryczny. Zastawki dwudzielna i trójdzielna zamykają się, otwierają się natomiast zastawki pnia płucnego i aorty. Z komory prawej krew jest wyrzucana do pnia płucnego i tętnic płucnych, zaś z komory lewej – do aorty, skąd tętnicami jest rozprowadzana po wszystkich narządach.

Palpitacje serca, kołatanie, arytmia – to tylko niektóre z określeń jakich najczęściej używamy, kiedy chcemy opowiedzieć o swoich sercowych dolegliwościach znajomym, sąsiadom, bądź lekarzowi. Gdy odczuwamy drapanie w gardle, mamy podwyższoną temperaturę, albo boli nas brzuch, zazwyczaj próbujemy na początku sami stawić czoło tym niedomaganiom.

Jednak z reguły inaczej się zachowujemy, gdy coś dziwnego dzieje się z naszym sercem. Na przykład przez chwilę bije ono bardzo szybko, albo zbyt wolno, a jeszcze innym razem wyczuwamy w jego pracy jakąś tajemniczą niemiarowość. Takie symptomy, w przeciwieństwie do bólu gardła, wzbudzają już większy i całkowicie uzasadniony niepokój, który zdecydowanie skłania nas do tego, aby niezwłocznie udać się do lekarza.

Arytmia jest pierwszym sygnałem, że serce pracuje nie tak, jak powinno. Czasem powód bywa błahy, jednak nierzadko to poważna sytuacja, która może zagrażać życiu. Nie wolno więc lekceważyć niepokojących objawów, jakie wysyła organizm.

Arytmia powoduje, że żyjemy w ciągłym strachu, obawiając się kolejnego ataku. Dlatego nie warto zwlekać z wizytą u lekarza. Pierwsze kroki powinniśmy skierować do internisty. Osłucha serce, zbada jego rytm, tętno oraz sprawdzi ciśnienie tętnicze krwi. Zleci podstawowe badania diagnostyczne serca.
Badanie EKG – Rejestruje wykres jego pracy. Widać na nim zaburzenia w każdej fazie bicia serca. Jednak, gdy w momencie badania zaburzenia rytmu nie występowały, na wydruku też nie będzie ich widać. Zwykle potrzebne są dodatkowe badania. Jeśli więc lekarz podejrzewa poważniejszy problem, skieruje cię na wizytę do specjalisty.

Należy zaznaczyć, że prawie wszyscy ludzie miewają od czasu do czasu nieregularne bicia serca, co wcale nie znaczy, że ich przyczyną są poważne schorzenia.

2 komentarze

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *